Dilde ve Kur'ân’da Mecâz Yok mudur? - Mukkadime | Mecâz ve Hakîkat Ne Demektir?

Makale Dizini

Mukaddime

Mecâz ve Hakîkat Ne Demektir?

Lügatta Hakîkat: Asılda, yani vazı’da fâil ma'nâsında feîldir; bir şey sâbit olduğunda ;حَقَّ الشَّيْئُ=/hakka’ş şey’u denilir. Veyâhud da mef'ûl ma'nâsındadır; (ki o zamanvar edilen, mevcûd olan demek olur). Bir şeyi sâbit kıldığım vakit ;حَقَّقْتُهُ=/‘Hakkaktühû’ derim, yani ‘onu sâbit kıldım’, demek olur. Bu vazı’daki şu ma'nâdan (ıstılâhta) aslî (vazı’daki) yerinde ‘sâbit olan’, ‘bulunan’ veyâhud ‘var edilen’ kelimeye nakledilmiştir. Sonundaki ‘tâ’ onu vasıf olmaktan isimliğe nakletmek içündür.

Istılâhta Hakîkat: ‘Kendisiyle karşılıklı konuşmanın bulunduğu ıstılâhtaki ma'nâsında kullanılan kelime’ demektir.[1] Veyâhud; ‘konuşanın ıstılâhında,konulduğu ma'nâda kullanılan lafız’ demektir.[2]

Lügatta Mecâz: ‘Bir yerden bir yere geçmek’ demektir. ‘Mecâz’a mecâz denilmesinin sebebi, insanlar o lafzı, konulduğu ma'nâdan geçirdikleri ve başka ma'nâya taşıdıkları içündür.[3] Veya asılda (vazı’da) ‘mekânı aştı geçti’ ma'nâsında mîmli masdar olan bir kelimedir.

Istılâhta Mecâz, Asıl (ilk îcâd edildiği ma’nâdaki) yerini geç(ip başka bir ma'nâda isti’mâl edil)en kelimeye nakledildi.[4] Hâsılı, asıl yerini geçen her bir şeye/kelimeye lügatta mecâz, asıl konulduğu ma'nâyı geçip başka bir ma'nâda kullanılan kelimeye de ıstılâhta mecâz denir.

Seyyid Şerîf Cürcânî, şöyle dedi: ‘Mecâz’, (ıstılâhda) yiğit ve korkusuz birinin aslan diye isimlendirilmesi gibi, ikisinin arasında bulunan bir münâsebet sebebiyle, konulduğu ma'nânın dışındaki ma'nâda kullanılan bir lafzın ismidir. Mecâz’a bu isim, hakîkat mahallinden mecâz mahalline geçen bir kelime olduğu içün verilmiştir.[5]

[1] Teftâzânî, Muhtasaru’l-Meânî (318)

[2] Demenhûrî, Şerhu’l-Cevheru’l-Meknûn (Hâşiyetü’ş-Şeyh Mahluf el-Minyâvî ile beraber) (142)

[3] Demenhûrî, Şerhu’l-Cevheru’l-Meknûn (Hâşiyetü’ş-Şeyh Mahluf el-Minyâvî ile beraber) (142)

[4] Muhtasar (322)

[5] Seyyid Şerîf, Ta’rîfât: ‘Mecâz’ maddesi…

Bookmaker betfair Bonus review by ArtBetting.co.uk

Bookmaker bet365 review by ArtBetting.co.uk

Germany bookmaker b.artbetting.de review by ArtBetting.de

Bookmaker Greece BET365 review by ArtBetting.gr

Back to top